”Namaz” Farsça bir kelime olup,” ta’zim için eÄŸilmek,kulluk,ibadet” anlamlarının karşılığıdır.Arapça’da ”salât” kelimesi de sözlükte “dua etmek,ibadet etmek,bağışlanma dilemek,yalvarmak” anlamlarına gelmekte olup,namazın Arapça’daki karşılığıdır.Istılahta ise namaz,tekbirle baÅŸlayıp selam ile son bulan belirli hareket ve sözlerden oluÅŸan ibadet ÅŸeklidir.Namaz ibadetindeki rükunların aynı zamanda fiilî ve sözlü bir dua niteliÄŸinde olması “salât” kelimesinin terim ve sözlük anlamlarını teyid etmektedir.(T.D.V. Ä°slam Ansiklopedisi cilt no:32)

  “Salât” kelimesi terim ve sözlük anlamıyla Kur’an-ı Kerim’de 99 yerde geçmektedir.Bu ayetlerin bir kısmında ise “zekât” kelimesi ile birlikte zikredilmektedir.Müfessirler bunun hikmeti konusunda şöyle bir yorumda bulunuyorlar:”Namaz ibadeti ruhu arındırır,zekat ise malı arındırır.Namaz beden ile yapılan bir ibadettir.Namaza baÅŸlamadan önce abdest alarak maddi temizliÄŸimizi,namaz kılarak da manevi temizliÄŸimizi yerine getiriyoruz. Zekat da mal ile yapılan bir ibadettir.Bu ibadeti ifa ederek de malımızı güvence altına alırız.Bu iki önemli ibadet bu sebeple Kur’an-ı Kerim’de birçok yerde birlikte geçmektedir.”

 Yine Kur’an-ı Kerim’den yola çıkarak araÅŸtırdığımızda neredeyse tüm ilahi dinlerde namaz ibadetinin olduÄŸunu görmekteyiz.Hz.Ä°brahim Rabbine,”Rabbim!Beni namaza devam eden bir kimse eyle.Soyumdan da böyle kimseler yarat.” (Ä°brahim,40) diye dua etmektedir.

Hz.Musa’ya Allah-ü Teala Tûr-i Sîna’da “Şüphe yok ki ben Allah’ım.Benden baÅŸka hiçbir ilah yoktur.O halde bana ibadet et ve beni anmak için namaz kıl.”(Taha,14) buyurmuÅŸtur.

Al-i Ä°mran Suresi’nde Zekeriyya (a.s.)’dan bahsedilirken,”Zekeriyya mabedde namaz kılarken melekler ona seslendiler…”(Al’i Ä°mran,39) denilmektedir.Bu ayetten  Zekeriyya (a.s.)’ın da namaz ibadetiyle mükellef olduÄŸunu çıkarmaktayız.

 Birçok mucize sahibi,doÄŸumu ise baÅŸlı başına bir mucize olan Ä°sa (a.s.) beÅŸikte iken kavmine “Rabbim nerede olursam olayım beni mübarek kıldı.YaÅŸadığım müddetçe bana namazı ve zekatı emretti.”(Meryem,31) diyerek kendisinin de bu ibadetle mükellef olduÄŸunu belirtmiÅŸtir.

 Hz.Lokman oÄŸluna “YavrucuÄŸum!Namazı dosdoÄŸru kıl.Ä°yiliÄŸi emret,kötülükten alıkoy.Başına gelen musibetlere karşı sabırlı ol”(Lokman,17) diye öğütte bulunmuÅŸ,onu namazın ehemmiyeti konusunda uyarmıştır.

 Namaz için hepimizin bildiÄŸi üzere belirli ÅŸartlar vardır.Bunlar,küçüklüğümüzden beri ezberlediÄŸimiz,ama belli bir yaÅŸa kadar neden ezberlediÄŸimizi bilmediÄŸimiz namazın ÅŸartlarıdır.Hani bağıra bağıra sayardık:”Namazıın ÅŸartıı on ikidiiir!Altısı dışındaan,altısı içindeeeen…” diye .Evet,bunlar namazın olmazsa olmazlarıdır.  Kamil anlamda namazımızın “namaz” olması için bir de “huşû” gereklidir.”DiÄŸer ÅŸartları yerine getirdik,hadi onu da bırak namazı kıldık da huşû kaldı” mı dediniz?Bakın Allah(c.c.) ne buyuruyor mü’minler hakkında:”Onlar namazlarında huşû içerisindedirler”(Mü’minun,2).HuÅŸu… Yani namazı peygamberimizin bildirdiÄŸi ÅŸekilde farz,vacib,sünnet ve adabına uyarak kemal-i edep,huzur-u kalp ve ihlasla kılmaktır.Ä°slami literatürde “Cibril Hadisi” diye bilinen hadis-i ÅŸerifte Cebrail (a.s.) peygamberimize sorar,”Ä°hsan nedir?” Peygamberimiz S.A.V. cevap verir,”Sanki Allah’ı görüyormuÅŸ gibi ibadet etmendir.Sen O’nu görmesen de O seni görüyor.”

 Namazda huÅŸunun ne kadar önemli olduÄŸu ile ilgili alimler ÅŸu güzel tespitte bulunmuÅŸlardır:”Dinimizde hasta ve güç yetiremeyen kimselerin oturarak veya ima ile namaz kılmalarına cevaz verilmiÅŸtir.Åžayet namazda aslolan yapılan hareketler olsa idi buna cevaz verilmezdi.Önemli olan namazda huÅŸu içerisinde olmaktır.” Tabi bu rükuları secdeleri baÅŸtan savma yapacağız anlamına gelmez.Ta’dil-i erkana dikkat.Cumhurun görüşüne göre namazda  ta’dil-i erkana riayet vaciptir.

 Peygamber S.A.V. namazı canından dahi çok severdi.Taifliler onu taÅŸladıklarında onlar için kötü duada bulunmadı yine de.”Ya Rabbi!Bilmiyorlar,bilseler yapmazlar” diyordu.Hendek Savaşı’nda harbin kızışması ile ikindi namazını kılmaktan alıkoyan müşrikler için ise,”Nasıl ki onlar bizi ikindi namzını kılmaktan alıkoydularsa Allah da onların evlerini,kabirlerini ateÅŸle doldursun!”diye onlara bedduada bulunuyordu.

 Yukarıda da bahsettiÄŸimiz gibi namaz için bazı kolaylıklar var.Ayakta kılamazsak oturarak,abdest almak için su bulamazsak teyemmüm alarak… Sonuçta kılmamak için müsade yok.Küçükken bir hocamız:“Evladım bir müslümanın namaz kılmaması için iki sebep vardır: Ya ölü olacaksın ya deli!” Hala unutamam o sözü.Çok güzel bir tespitti gerçekten.

 Bir diÄŸer husus da cemaate devam etmek,beÅŸ vakit namazı cemaatle kılmaya devam etmek.Peygamberimizin hadisi ÅŸerifinden de bildiÄŸimiz üzere cemaatle namaz kılmak tek başına kılmaktan yirmi yedi derece daha faziletlidir.Ne kadar karlı bir iÅŸ deÄŸil mi? Bu hadis-i ÅŸerifi okuduÄŸumda aklıma ÅŸu örnek geldi:Farzedelim ki bir işçiyiz.Ä°ÅŸimiz ise çukur kazmak.Patron diyor ki” Beyler,günde beÅŸ çukur kazacaksınız,çukur başına 10 YTL alacaksınız.Ama toplu halde kazarsanız çukur başına 270 YTL alacaksınız,beÅŸ çukurdan hesaplayın,günlük 1350 YTL nakit.” BeÅŸ deÄŸil on beÅŸ çukur kazarız deÄŸil mi? Oradan bir işçi çıksa “Yok ben tek başıma kazacam o kadar para istemiyorum” dese “Manyak mısın oÄŸlum?” deriz deÄŸil mi?

 Ayrıca,Hanbeli mezhebine göre farz namazları cemaatle kılmak farz-ı ayn,Şafii mezhebine göre farz-ı kifaye,Hanefi ve Maliki mezhebine göre ise müekked sünnettir.(T.D.V. İslam Ansiklopedisi cilt no:32)

 İşimiz dolayısıyla hamdolsun beÅŸ vakit cemaatle kılıyorum.Ama farklı bir mesleÄŸim olsaydı bu kadar dikkat edebilir miydim bilemem.ÖzeleÅŸtiri yapmam gerek.Cemaatten bazı kimseler”Hocam benim oÄŸlana zorla namaz kıldırıyorum,dövüyorum,sövüyorum,oralı bile olmuyor,ben başındayken kılıyor ben yokken aklına bile gelmiyor” diyerek bu konudaki üzüntülerini dile getiriyor.O esnada bazen bir baÅŸkası söze karışıyor ve şöyle diyor” Yahu birader biz doÄŸru dürüst kılıyoruz sanki de çoluk çocuk kaldı!” Bu sözlerin ne kadar yanlış olduÄŸu hususunda fazla konuÅŸmuyorum ve sadece ÅŸunu söylüyorum.”Bak kardeÅŸim,Allah (c.c.) Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyuruyor “Ey iman edenler!Kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlar ve taÅŸlar olan ateÅŸten koruyun.” (Tahrim,6)

  Aslında konuyu bu kadar uzatmama gerek yok.Ahirette imandan sonra namazdan sorguya çekileceÄŸimiz hepimizin malumatı. Efendim?” Zor geliyor,namaza kalkarken isteksiz davranıyorum” mu dediniz?Bu konuda Kur’an’dan uyarılar varken bana yorum yapmak düşmez:

 “Sabrederek ve namaz kılarak (Allah’tan) yardım dileyin.Şüphesiz namaz Allah’a derinden saygı duyanlardan baÅŸkasına ağır gelir”(Bakara,45)

 “Münafıklar Allah’ı aldatmaya çalışırlar.Allah da onların bu çabalarını baÅŸlarına geçirir.Onlar,namaza kalktıkları zaman tembel tembel kalkarlar,insanlara gösteriÅŸ yaparlar ve Allah’ı pek az anarlar”(Nisâ,142)